Harrachov

Harrachov
	Harrachov (Česka)
	Harrachov (Česka)
Symbole
	woponwopon
	woponwopon
Zakładne daty
stat	Česka
zwězkowy kraj	[[Liberecký kraj]]
wokrejs	Okres Semily
koordinaty	50°46′30″N 15°25′45″E/50,775000 15,429167Na kórtach: 50°46′30″N 15°25′45″E/50,775000 15,429167
wusokosć	665 m
płonina	36,63 km²
postowa licba	512 46
Měsćańske zastojnstwo
adresa	Centrum 150 ; 512 46 Harrachov
website	harrachov.cz
Politika
wušy šołta	Tomáš Ploc

Harrachov (nimski Harrachsdorf, pólski Harrachów, teke serbski Harrachow) jo małe městaško na pódpołnocy Českeje we wokrejsu Semily, Liberecký kraj.

Geografija, infrastruktura a turizm

Město jo źinsa wósebnje česki zymski sportowy centrum. Sedlišća města su se wupśestrěli pśi běgu Mumlawy (Mumlava, nimski Mummel) lěwu pódlańsku tšugu Jězerow na 665 metrow nad głaźinu mórja k nozeju Cartojskeje góry njedaloko pasa za nowoswět na górinach mjazy Jězerskimi a Kerkonošami a něźi 34 kilometrow wót měsćana města Libereca zdalony. 145 kilometrow jo to wót Drježdźan a 153 kilometrow wót Chóśebuza. Wót Barlinja jo to 270 kilometrow a nejbliše pólske wjelike město pódpołnocnje nad pśesajźowanim nowego swěta jo Jelenia Góra z 32 kilometrami zdalonosći. Nejbliša městnosć jo direktnje na pasu lažecy wejsny źěl Jakušojce (Jakuszyce) pólskego małego města Szklaskego Poręba w něźi 6 kilometrach zdalonosći. Tam jo mjazynarodnje znata biatlonowa cera, ako teke granicny pśechod Jakuszyce-Harrachov pśi Europejskej droze 65 ze šwedskego Malmeza do grjekskeje Chanije. W měsće Harrachow namakajoš górnistwowy muzej z wótpowědujucymi wosuškami, głažkowym muzejom a scomejom ako teke mału piwaŕnju a rozdźělne wólnocasne załožki.

Wobchad

Harrachow ma wót lěta 1963 dwórnišćo pśi zelezniskej cerje Jelenia Góra - Kořenov. Europejska droga 65 zwězujo Harrachov z Liberecom a Pragu ako teke – pśez 886 metrow wusoki Nowoswětski pasi ze dolnošlazyńskim městom Szkraska Poręba.

W lětoma 2009 a 2010 jo se zeleznicowy wobchad pó pasu nowego swěta znowego zarědował a regionalna zeleznica Českeje Drahy jěźo mjaztym wót Libereca pśez dwórnišćo Harrachov až do Szklarskego Poręba, źož teke pśizamknjenje k intercity wobchadoju wobstoj. W lěśe 2002 su pópšawem planowali elektrisku liniju Libereca a Žytawy, ako teke pólskeje Jelenieje Góry direktnje pśez městno a pśi sněgakowanišću pśi Cartowej Górje k jano něźi 18 kilometrow zdalonemu Špindlerowemu młynoju, źož teke zymske sportnišća a dwórnišćo z intercity pśizamknjenim jo wobstojało. Projekt Režiotram Nyšy kótaryž mjazy drugim teke města Zgórjelc a Žytawu zapśimjejo, bu z českego boka dla k wusokim kostam nachylnje na lod połožony.

Drogowanje a zymski sport

Pśez Harrachow wjeźo drogowańska sćažka z durinskego Eisenacha až do maźarskego stolica Budapesta.

Harrachow jo wuznamny zymski sportowy centrum z wótjězdowymi zwiskami a loipami z dłujkimi běgami. Mjazynarodnje znate jo město pśez pódpołnocnu skłoninu Cartojskego wjercha lažecu skokańcu Čerťák z jadnym z pó cełem swěśe pěś sněgakowaŕskich grajnišćow.

Stawizny

Lěse wokoło źinsajšnego Harrachowa su byli w 17. a 18. stolěśu pśewažnje pśez Sudety wobsedlone. Z wónego casa znanje teke tradicije głažkowego rucnikaŕstwa. W lěśe 1712 jo se južo prědna głažkaŕnja załožyła. Toś ta jo se w lěśe 1754 pśez grobojsku familiju Harrach zdobyła a jo se w jeje stawiznach pó cełej Europje znata stała. Hyšći źinsa se w Harrachowje tradicionelny głažk producěrujo. Wó stawiznach toś togo rucnikaŕstwa rozpšawja teke źěłowy muzej. W 17. stolěśu jo nastało sedlišćo kótarež jo we 18. stolěśu nimske mě Harrachsdorf nosyło.

W lěśe 1994 jo se wótměła rekonstrukcija pśi wobstojnosći kněza Harracha a pśisłušajuceje stareje głažkaŕnje we wejsnem źělu Nowy Swět (Nový Svět). Wót lěta 1973 ma Harrachow status města.

W lětoma 1958 a 1959 su se domy pśi zelezniskej cerje do Kořenom a Tanwaldom do Harrachowa zagmejnowali. Toś to sedlišćo z mjenim Mýtiny (něga nimski Strickerhäuser, pólski Tkacze) jo lažało něga w Dolnej Šlazyńskej a jo słušało wót 1945 k Pólskej. Wóna jo se we wuměnje pśeśiwo jadnak wjelikemu wobcerkoju pśi Smjertnej górce (Mrtvý vrch, nimski Tödtenberg) na pódzajtšu Jakušojcach (Jakuszyce, něga nimski Jakobsthal) wót českosłowakskego stata zdobyła.

Źinsajšne rozrědowanje města Harrachow

Město Harrachow wobstoj z wejsnych źělow Harrachov (nimski Harrachsdorf), Mytinowa (Mýtiny, nimski Strickerhäuser), Nowy Swět (Nový Svět, nimski Neuwelt) a Ryžsłowicy (Ryžoviště, nimski Seifenbach). Zakładna sedleńska jadnotka twórje Harrachow a Ryžsłowica. K Harrachowej słuša mimo togo zasedlenje Janowa (Janov, nimski Johannesthal).

Partnarske město

Szklarska Poręba w Pólskej

Commons

Glědaj pśidatne dataje we Wikimedia Commons:
Harrachov

Liberecký kraj

Wokrejse w Libereckeje kraje a jich stolicy
Okres Česká Lípa (Česká Lípa) \| Okres Jablonec nad Nisou (Jablonec nad Nisou) \| Okres Liberec (Liberec) \| Okres Semily (Semily)

Česka republika

Regiji w Českej a jich stolicy