Hejduša

Kwiseca hejduša (Fagopyrum esculentum)

systematika

Domena

Eukaryoty

Swět

Rostlinstwo

Eudikotyledony
Jědrowe eudikotyledony

pórěd:

(Caryophyllales)

swójźba:

Kólejowe rostliny
(Polygonaceae)

rod:

(Fagopyrum)

družyna:

Hejduša^[1]^[2]

wědomnostne mě

Fagopyrum esculentum

Moench

Wikipedija:Projekt za botaniku

p • d • w

Hejduša^[1]^[2] (Fagopyrum esculentum) jo rostlina ze swójźby kólejowych rostlinow (Polygonaceae). Dalšne serbske mě jo pšusnica^[3]^[2].

Wopis

Hejduša jo jadnolětna rostlina, kótaraž dośěgnjo wusokosć wót 60 cm až do 1 m. Rostlina za cas dweju mjasecow zezdrjajo, tak až su dwóje žni w lěśe móžne.

Zrownane wogonki su zwětšego cerwjenojte.

Šypate łopjena maju wutšobojtu bazu. Pódlańske łopjeńka su tutkojśe zrosćone.

Kwiśo wót julija až do oktobra. Wónjajuce kwiśonki su běłe abo rožojte a stoje we wokołkowych granach. Kwiśonkowa wobalka wobstoj z pěś łopjeńkow. Wóni su bogate na mjod.

Tśirogate płody su na škrob bogate wórješki z kšutej, brunej škórku. Wóni dośěgnu dłujkosć wót něźi 5 mm.

Stojnišćo

Rosćo na rolach, wótsypkowych městnach a na drogowych kšomach. Ma lubjej suche zemje.

Rozšyrjenje

Póchada z pódpołnocneje Chinskeje a Turkestana, ale něnto jo w srjejźnej a pódpołdnjowej Europje wustupujo.

Wužywanje

Rostlina bu na pěskowych zemjach a na gólańskich rolach pśedewšym w Aziji a srjejźnej Europje kultiwěrowana, pśi comž jeje sajźenje jo wjelgin wóteběrało. Źinsa słužy w Nimskej pśisamem jano ako skótnu a ptaškowu picu, ale se pak w někotarych krajach ako wažnu carobinu wužywa.

Wułušćone semjenja se pśedewšym ako syru zeleninu, pśidawk do pólewanki a hejdušne kšupy wužywaju.

Wobraze

Ilustracija
Hejduša na pólu
Hejduša
Zernka hejduše

Nožki

1 2 Starosta: Dolnoserbsko-nimski słownik, Niedersorbisch-deutsches Wörterbuch, Bautzen 1999, ISBN 3-7420-1096-4, bok 156
1 2 3 W internetowem słowniku: Buchweizen
↑ Starosta: Dolnoserbsko-nimski słownik, Niedersorbisch-deutsches Wörterbuch, Bautzen 1999, ISBN 3-7420-1096-4, bok 352

Žrědła

Botanica, Einjährige und mehrjährige Pflanzen, Über 2000 Pflanzenporträts, ISBN 978-3-8331-4469-1, bok 348 (nim.)
Meyers Taschenlexikon Biologie, In 3 Bänden, 1. zwězk, ISBN 3-411-12013-4, bok 131 (nim.)
Steinbachs Großer Pflanzenführer, ISBN 978-3-8001-7567-3, bok 72 (nim.)
Ullstein Lexikon der Pflanzenwelt, 1973, ISBN 3-550-16019-4, bok 80 (nim.)

Eksterne wótkaze

Commons

Glědaj pśidatne dataje we Wikimedia Commons:
Hejduša

pśitwar, wustupowanje (nim.)
Fagopyrin w hejdušy (nim.)

[starosta-1] 1 2 Starosta: Dolnoserbsko-nimski słownik, Niedersorbisch-deutsches Wörterbuch, Bautzen 1999, ISBN 3-7420-1096-4, bok 156

[dnw-2] 1 2 3 W internetowem słowniku: Buchweizen

[3] Starosta: Dolnoserbsko-nimski słownik, Niedersorbisch-deutsches Wörterbuch, Bautzen 1999, ISBN 3-7420-1096-4, bok 352

[1]

[2]

[3]