Bixa orellana

Z Wikipedije
Źi na bok: Nawigacija, Pytaś
Bixa orellana
Bixa orellana.jpg
(Bixa orellana)
systematika
Domena Eukaryoty
Swět Rostlinstwo
  Rosidy
Eurosidy II
pórěd: (Malvales)
swójźba: (Bixaceae)
rod: Bixa
družyna: Bixa orellana
wědomnostne mě
Bixa orellana
L.
Wobźěłaś
p  d  w
Information icon.svg
Bixa orellana

Bixa orellana jo bom abo kerk ze swójźby (Bixaceae).

Wopis[wobźěłaś]

Bixa orellana jo bom, kótaryž dośěgnjo wusokosć wót až do 9 m, abo kerk, kótaryž dośěgnjo wusokosć wót něźi 3 m.

Wjelike, wogonkate łopjena su wutšobojte a bronzobarwnje woběžuju. Wóni njasu pódlańske łopjeńka.

Kwiśo w lěśu. Kwiśonki su cerwjene, rožojte abo běłe, kótarež stoje w promjenjach.

Płody a semjenja[wobźěłaś]

Płody su cerwjene a mandlojte a njasu cerwjene šćeśiny. Wóni hyšći dłujko na gałuzach wóstanu. Jadnotliwe semjenja njasu cerwjeny mantel (Arillus), z kótaregož se móžo bogata na karotin barwidło gótowaś.

Stojnišćo[wobźěłaś]

Rosće w śopłych a bźezomrozowych stojnišćach.

Rozšyrjenje[wobźěłaś]

Rostlina jo w tropiskej Americe domacna. Ale něnto jo do tropiskeje Afriki rozšyrjona.

Wužywanje[wobźěłaś]

Bixa orellana se ako pyšnu rostlinu sajźa. Barwidło se za barwjenje caroby (butra, šokolada, twarožk) a tekstilijow wužywa.

Žrědła[wobźěłaś]

  • Botanica, Bäume und Sträucher, Über 2000 Pflanzenporträts, ISBN 978-3-8331-4467-7, bok 141 (nim.)
  • "La Nova Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto" (NPIV), 2002, ISBN 2-9502432-5-8, bok 155, pód lema bikso (Bixa) (esp.)

Eksterne wótkaze[wobźěłaś]

Commons