Pódpołdnjowa Afrika
| Toś ten nastawk musy se pólěpšyś, dokulaž jogo rěcna forma jo hyšći njedosegajuca. Gdy ten nastawk cytaśo, glědajśo, až wón njejo korektnu dolnoserbšćinu pisany. Mimo togo se awtomatiski kategorija Kategorija:Wikipedija:Nastawki kenž muse se rěcnje pśeźěłaś doda. |
| geografiske połoženje: |
|
| zakładne daty: | |
| mě swójske | Republiek van Suid-Afrika (Afrikaans) Republic of South Africa (Engelšćina) |
| stolica | Pretoria |
| wobydlarje | 48 782 756 (2008-11) |
| gustosć ludnosći | 40 wobydlarjow/km² |
| płoń | 1 219 912 km² |
| forma kněžarstwa | demokratiska republika |
| głowny reprezentant stata: | prezident Jacob Zuma |
| šef kněžarstwa: | ministarski pśedsydaŕ Kgalema Motlanthe |
| pjenjeze: | South African rand |
| oficielna rěc: | ██ Afrikaans ██ Engelšćina ██ Pódpołnocnowa Ndebele (isiNd.) ██ Pódpołdnjowa Xhoša (isiXhosa) ██ Pódpołdnjowa Zulu (isiZulu) ██ Setswana ██ Swati ██ Tshivenda |
| narodna hymna: | Nkosi Sikelel’ iAfrika (God Bless Africa, Bog žognowanje Afrika, Bog źěkuj Afrika) |
| casowa cona: | SAST (UTC+2) |
| znamje za wósobowe awta: | ZA |
| internetowa domena: | .za |
| telefonowe pśedwólenje: | +27 |
| kórta: | |
Pódpołdnjowa Afrika (engelski South Africa, nimski Südafrika) jo demokratiski stat w pódpołdnjowej Africe.
Wopśimjeśe |
Geografija [wobźěłaś]
Pódpołdnjowa Afrika lažy na pódpołdnju wót afriskego kontinenta, njewótwisny wót 31. maja 1910. Ma pśestrěń 1 219 912 km² a 43 647 658 wobydlarjow. Granicujo na połudnju z Namibiju, Botswanu a Zimbabwe, na krotke zajtšo z Mosambikom a Swasisku, na pódwjacor z Atlantiskim oceanom a na pódzajtšo z Indiskim oceanom. Nutśika republiki Pódpołdnjowa Afrika lažy ako enklawa njewótwisne kralojstwo Lesotho.
Politika [wobźěłaś]
| Politiske strony w Pódpołdnjowej Africe Wuzwólowanje do parlamenta 2009 |
|||||
|---|---|---|---|---|---|
| Strona | Wótgłos | procenty | |||
| 264 | 66 % | ||||
| 30 | 7,5 % | ||||
| 67 | 16,75 % | ||||
| 18 | 4,5 % | ||||
| 4 | 1 % | ||||
|
██ druge strony |
17 | 4,25 % | |||
Zastojnstwo [wobźěłaś]
Prowincy [wobźěłaś]
| Prowincy w Pódpołdnjowej Africe | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| nr. | prowinca | něgajšna Homelands a prowincy | stolica | płoń (km²) | wobydlerje (lěta 2001) |
| 1 | Western Cape | Cape Province | Cape Town | 129 370 | 4 524 335 |
| 2 | Northern Cape | Cape Province | Kimberley | 361 830 | 822 726 |
| 3 | Eastern Cape | Cape Province, Transkei, Ciskei | Bisho | 169 580 | 6 436 761 |
| 4 | KwaZulu-Natal | Natal, KwaZulu, Transkei | Pietermaritzburg | 92 100 | 9 426 018 |
| 5 | Free State | Orange Free State, Bophuthatswana, QwaQwa | Bloemfontein | 129 480 | 2 706 776 |
| 6 | North West | Transvaal, Cape Province, Bophuthatswana | Mafikeng | 116 320 | 3 669 349 |
| 7 | Gauteng | Transvaal | Johannesburg | 17 010 | 8 837 172 |
| 8 | Mpumalanga | Transvaal, KwaNdebele, KaNgwane, Bophuthatswana, Lebowa | Nelspruit | 79 490 | 3 122 994 |
| 9 | Limpopo | Transvaal, Venda, Lebowa, Gazankulu | Polokwane | 123 900 | 5 273 637 |
Wokrejse [wobźěłaś]
Nejwětše města [wobźěłaś]
- Bloemfontein we prowincu Free State, źož jo bydliło wokoło 609 046 wobydlerjow.
- Cape Town (Kapstadt) we prowincu Western Cape, źož jo bydliło wokoło 3 497 097 wobydlerjow.
- De Aar we prowincu Northern Cape, źož jo bydliło wokoło 47 443 wobydlerjow.
- Durban we prowincu KwaZulu-Natal, źož jo bydliło wokoło 3 090 117 wobydlerjow.
- East London we prowincu Eastern Cape, źož jo bydliło wokoło 478 676 wobydlerjow.
- Johannesburg we prowincu Gauteng, źož jo bydliło wokoło 3 225 810 wobydlerjow.
- Kimberley we prowincu Northern Cape, źož jo bydliło wokoło 184 817 wobydlerjow.
- Ladysmith we prowincu KwaZulu-Natal, źož jo bydliło wokoło 225 452 wobydlerjow.
- Mossel Bay we prowincu Western Cape, źož jo bydliło wokoło 150 000 wobydlerjow.
- Mthatha we prowincu Eastern Cape, źož jo bydliło wokoło 85 162 wobydlerjow.
- Messina we prowincu Limpopo, źož jo bydliło wokoło 40 826 wobydlerjow.
- Richards Bay we prowincu KwaZulu-Natal, źož jo bydliło wokoło 54 553 wobydlerjow.
- Polokwane we prowincu Limpopo, źož jo bydliło wokoło 508 272 wobydlerjow.
- Port Elizabeth we prowincu Eastern Cape, źož jo bydliło wokoło 1 244 900 wobydlerjow.
- Pretoria jo stolica lažy we prowincu Gauteng, źož jo bydliło wokoło 2 345 908 wobydlerjow.
- Upington we prowincu Northern Cape, źož jo bydliło wokoło 109 679 wobydlerjow.
Stawizny [wobźěłaś]
| Chórgoje w Pódpołdnjowej Africe | ||||
|---|---|---|---|---|
| chórgoj w lěśe 1910-1912 | ||||
| chórgoj w lěśe 1912-1928 | ||||
| chórgoj w lěśe 1928-1994 | ||||
| to jo chórgoj Pódpołdnjoweje Afriki z lěta 1994 | ||||
| Drugi chórgoje w Pódpołdnjowej Africe: | ||||
| to jo ANC chórgoj | ||||
| to jo chórgoj wót rasistiskego Afrikaner Weerstandsbeweging | ||||
Algeriska | Angola | Benin | Botsuana | Burkina Faso | Burundi | Centralnoafriska republika | Čad | Džibuti | Egyptojska | Eritreja | Etiopiska | Gabun | Gambija | Ghana | Guineja | Guineja-Bissau | Kamerun | Kap Verde | Kenia | Komory | Demokratiska republika Kongo | Republika Kongo | Lesotho | Liberia | Libyska | Madagaskar | Malawi | Mali | Marokko | Mauretanija | Mauritius | Mosambik | Namibija | Niger | Nigerija | Pódpołdnjowa Afrika | Pódpołdnjowy Sudan | Ruanda | Runikowa Guineja | Sambija | Swětogo Tomaša a Wierchojska | Senegal | Sejšele | Sierra Leone | Słonowinowy pśibrjog | Somalia | Sudan | Swasiska | Tansania | Togo | Tuneziska | Uganda | Zimbabwe
Drug teritorije: Ceuta | Îles éparses | Kanariske kupy | Madeira | Mayotte | Melilla | Pódwjacorna Sahara | Réunion | St. Helena
