Mozilla Firefox
Z Wikipedije
| Mozilla Firefox | |
|---|---|
| wuwiwarje: | Mozilla Foundation |
| aktualna wersija: | 3.0.10 (27. apryla 2009) |
| testowa wersija: | 3.5b4 (27. apryla 2009[1]) |
| źěłański system: | Linux, Mac OS X, Windows, a. dr. |
| kategorija: | webowy wobglědowak |
| licenca: | MPL/GPL/LGPL tšojna licenca |
| dolnoserbski: | jo (wersija 2.0.0.20) |
| webowe sedło: | dolnoserbski Firefox |
Mozilla Firefox [moʊˈzɪlə ˈfaɪɹfɑks] jo lichotny webowy wobglědowak, kótaryž jo z Mozilla-projekta wujšeł.
Wopśimjeśe |
[wobźěłaś] Historija
W lěśe 2004 su se wuwiwarje programoweje zběrki Mozilla Application Suite rozsuźili, až swóju strategiju změniju. Pśicyna běšo mj. dr. rozsud firmy Apple swój wobglědowak Safari na drugem techniskem zakłaźe wuwijaś.
Mjaztym až su wuwiwarje suity Mozilla zaprědka wótglědane měli, pó móžnosći wšé wažne internetne funkcije kaž webowy wobglědowak, e-mejlowy program, adresnik a HTML-Editor w jadnom programowem pakśiku (Mozilla Application Suite) zjadnośiś, mějachu něnto na mysli, doněntejšne programowe komponenty něgajšneje Mozilla k samostatnym programam wuwiś. Toś te měli se pśez spěšnejše startowanje a snadnjejšne wuśěženje składowaka a krotšy liceński cas wuznamjeniś.
Funkciju webowego wobglědowaka jo Mozilla Firefox pśewzeł. Z e-mejloweje komponenty jo program z mjenim Mozilla Thunderbird nastał, HTML-editor bu k programoju Nvu dalej wuwity a skóńcnje nasta kalendrowy program Mozilla Sunbird, kótaryž ako janicka mjaz toś tymi něntejšnymi samostatnymi programami pjerwjej njejo standardny wobstatk suity Mozilla był, ale jano programowe rozšyrjenje, kótarež běšo trjeba pśidatnje instalěrowaś. Za Mozilla Application Suite 1.7 běchu něnto jano wěstotne aktualizacije. Wót 2005 se nowa suita aplikacijow pód mjenim SeaMonkey dalej wuwija.
[wobźěłaś] Funkcije a wósebnosći
Rowno tak kaž Mozilla wužywa Firefox tak pomjenjony Gecko Rendering Engine, modul za zwobraznjenje bokow we wobznamjeńskima rěcoma HTML a XUL. Slědna pomjenjona rěc bazěrujo na XML a słužy k twarjenju grafiskego wužywarskego pówjercha.
Firefox dajo móžnosć, aby se pśez suknje (eng. themes) optiski spódobanjoju wužywarja pśiměrił a jen z rozšyrjenjami (eng. extensions) wó licbne funkcije rozšyrił (na pśikład myšowe gesty, pódpěru za GMail, blokowanje wabjenja, wobaranje kšadnjenja datow (eng. Phishing), blogowanje, rědy za webowych wuwiwarjow, Caret Browsing a wjele wěcej).
Firefox pódpěra teke Tabbed Browsing, t. j. zwobraznjenje někotarych webowych bokow na registrowych kórtach (eng. tabs) w jadnotliwem woknje.
Mimo togo jo RSS we formje dynamiskich załožkow móžno. Toś te załožki aktualizěruju se pśi startowanju wobglědowaka a daju se kaž zarědniki wužywaś. Tak wužywaŕ pśecej aktualne zapiski powěsćowego boka abo webloga na jadne póglědnjenje wiźi.
Firefox jo w někotarych rěcach, mjaz nimi teke dolnoserbšćina a górnoserbšćina. Toś tej wobej rěcnej wersiji njejstej pak oficielnej, stej priwatna iniciatiwa.
[wobźěłaś] Dalšne kakosći
[wobźěłaś] Rozšyrjenja
Za Firefox eksistěruju rozšyrjenja w bogatej licbje, kótarež Firefox wó nowe funkcije wudopołnjuju. Toś te rozšyrjenja namakaśo na boku addons.mozilla.org a za rozšyrjenja w nimskej rěcy eksistěrujo erweiterungen.de. Rozšyrjenja w dolnoserbšćinje dotychměst njejsu.
[wobźěłaś] Pšawopis
Firefox wopśimujo pšawopisnu kontrolu. Originalny engelski Firefox wopśimujo jano pšawopisnu za kontrolu za amerikańsku engelšćinu. Dolnoserbski Firefox wopśimujo mimo togo nimsku a górnoserbsku pšawopisnu kontrolu. Dolnoserbska pšawopisna kontrola jo planowana, ale jo hyšći rudimentarna.
[wobźěłaś] Pytańske tykace
Pytańske tykace zmóžnjaju pytanje z pomocu wšakich pytańskich programow. Standardne pytańske tykace w Firefoxu su za pytanje w Google, Yahoo, Ebay, Amazon, Answers a Creative Commons. Dolnoserbski Firefox wopśimujo mimo togo pytanje w dolnoserbskej, górnoserbskej a nimskej Wikipediji.
[wobźěłaś] Pódpěrane platformy
Firefox jo za wjele kompjuterowych systemow. Firefox stoj za źěłańske systemy Microsoft Windows (wót Windows 98), Linux, OS/2 (teke eComStation) a Mac OS X k dispoziciji. Minimalne systemowe wuměnjenja za wersije 1.0, 1.5 und 2.0 su pó pódaśach zgótowarja za Windows/Linux: Pentium 233 MHz, 64 MB RAM. Za Mac: G3 z w. 1.0: 64 MB, w. 1.5/2.0: 128 MB RAM.
Mjenjoweje zwady dla mjaz Debianom a Mozillu wó wuměnjenjach wužywanja za marki wót Mozilla jo Firefox w Debianje mě Iceweasel dostał. Druge produkty znamjenja wóry Mozilla su teke nowe mjenja dostali, kótarež se wše z Ice zachopinaju.
[wobźěłaś] Nota
- ↑ https://developer.mozilla.org/devnews/index.php/2009/04/27/firefox-35-beta-4-now-available-for-download/(eng.)
[wobźěłaś] Eksterne wótkaze
- Sedło za dolnoserbski Firefox
- Sedło za górnoserbski Firefox
- Oficielne nimske websedło za Mozilla Firefox
- Websedło nimskego pśełožka, z forumom a Wiki
- Portal za nimskorěcne rozšyrjenja wšych programow Mozilla
- Wěcejrěcne rozšyrjenja/dodanki
- Wersije za OS/2 a eComStation (engelski)
