Carny janowy krick
 |
|
| Carny janowy krick (Ribes nigrum) | |
| systematika | |
|---|---|
| Domena | Eukaryoty |
| Swět | Rostlinstwo |
| Eudikotyledony Jědrowe eudikotyledony |
|
| pórěd: | (Saxifragales) |
| swójźba: | Hendryškowe rostliny (Grossulariaceae) |
| rod: | Janowy krick[1] (Ribes) |
| družyna: | Carny janowy krick |
| wědomnostne mě | |
| Ribes nigrum | |
| L. | |
Carny janowy krick (Ribes nigrum) jo kerk ze swójźby hendryškowych rostlinow (Grossulariaceae). Jogo płod jo carna janowka.
Wopśimjeśe |
[wobźěłaś] Wopis
Carny janowy krick jo w lěśu zeleny kerk, kótaryž dośěgnjo wusokosć wót 80 až do 150 cm (2 m). Rostlina njenjaso śernje. Wše źěle rostliny pśi rozšurowanju mócnje wónjaju, pśisamem njepśijaznje.
Młody wurostki su meškowje kósmate. Gałuzy su mócne.
[wobźěłaś] Łopjena
Měnjate łopjena su tśilapate až pěślapate, dłujko wogonkate, maju kulojtu abo rožkatu wobcerbu, su na górnem boku gołe, njasu na dolnem boku žołtojte załzy a dośěgnu dłujkosć wót 10 cm a šyrokosć wót až do 10 cm. Pśi tom 3 lapy su wjelike, ale 2 stej małkej. Na krotkich wurostkach kaž w promjenjach kopate wustupuju.
[wobźěłaś] Kwiśonki
Kwiśo wót apryla až do maja. Zwětšego pěślicbne kwiśonki su njenadpadnje zelenojte, znutśika blěźe cerwjenojte a stoje pó styrjoch až pó źaseśoch we wótstojecych abo dele wisecych granach. Kronowe łopjeńka su rowne a krotše ako slědk kśiwjone, gusto kósmate keluškowe łopjeńka.
[wobźěłaś] Płody
Kulowate płody su carne, jědne, mězgojte jagody, kótarež dośěgnu šyrokosć wót 10 až do 15 mm. Wóni wót junija dozdrjaju a su bogate na witaminy.
[wobźěłaś] Stojnišćo
Rosćo we wólšowych tonišćach, ługowych lěsach a we włožnych krickach na wódowych brjogach. Ma lubjej změnowłožne až mokše, humozne glinjane a běłoglinjane zemje.
[wobźěłaś] Rozšyrjenje
Rostlina jo pśedewšym w srjejźnej a pódpołnocnej Europje rozšyrjona, ale teke w pódpołnocnej a pódzajtšnej Aziji wustupujo.
[wobźěłaś] Wužywanje
Jagody se syre jěźe abo k marmeladźe pśedźěłaju.
[wobźěłaś] Nožki
[wobźěłaś] Žrědła
- Bruno P. Kremer: Steinbachs Naturführer Bäume & Sträucher, ISBN 978-3-8001-5934-5, bok 274 (nim.)
- Meyers Taschenlexikon Biologie, In 3 Bänden, 2. zwjazk, ISBN 3-411-12023-1, bok 55 (nim.)
- Schauer - Caspari: Pflanzenführer für unterwegs, ISBN 978-3-8354-0354-3, 2. nakład, 2008, bok 456 (nim.)
- Steinbachs Großer Pflanzenführer, ISBN 978-3-8001-7567-3, bok 296 (nim.)
[wobźěłaś] Eksterne wótkaze
ananas • aprikoza • awokado • banana • brěška • brusnica • citrona • curuba • dorničałka • durian • etrog • figa • grapefruit • granatowe jabłuko • guawa • holanska jahodka • hurmi kaki • jabłuko • jackfruit • kaki • karambola • kiwi • kiwano • kosmačka • krušwa • kumkwat • kwětla • liči • limeta • malena • mandarina • mandla • mango • marakuja • maruša • naši • oliwa • ostružina • papaja • paw-paw • pitahaya • oranža • pomelo • rambutan • janske jahodki (běłe, čerwjene, čorne) • ringlota • slowka • tamarillo • třěšeń • truskalca • winowa jahodka • wišnja
