Bagnowa smalanka
 |
|
| Bagnowa smalanka (Filipendula ulmaria) | |
| systematika | |
|---|---|
| Domena | Eukaryoty |
| Swět | Rostlinstwo |
| Eurosidy I | |
| pórěd: | (Rosales) |
| swójźba: | Rožowe rostliny (Rosaceae) |
| pódswójźba: | (Rosoideae) |
| rod: | Smalanka[1] (Filipendula) |
| družyna: | Bagnowa smalanka |
| wědomnostne mě | |
| Filipendula ulmaria | |
| L. | |
Bagnowa smalanka (Filipendula ulmaria) jo rostlina ze swójźby rožowych rostlinow (Rosaceae).
Wopśimjeśe |
[wobźěłaś] Wopis
Bagnowa smalanka jo wěcejlětna, zelišćata rostlina, kótaraž dośěgnjo wusokosć wót 2 m (50-150cm).
Kijaški su lisćate a cesto cerwjenobrune.
[wobźěłaś] Łopjena
Łopjena su měnjate a górjejce śamnozelene, gołe, ale dołojce nejcesćej běłofilcojśe kósmate, rědko pśisamem zelene; pjerinate z 5-11 cunje zubatymi, jajojtymi łopjenkami. Wóni dośěgnu dłujkosć wót až do 30 cm.
[wobźěłaś] Kwiśonki
Wóna kwiśo wót junija až do awgusta. Kwiśonki su gusto stojece, we wěcejkwiśonkowych kisćatych źělnych kwisónkowych stołkach (až do 25 cm šyroki njepšawa wokołka). Keluškowe łopjena dośěgnu dłujkosć wót 1mm. Kwiśonkowe łopjeńka su 5 abo 6, kulojte až do owalne, dośěgnu dłujkosć mjazy 2 a 5 mm a su žołtoběłe. Wurownane póbocne gałuzki wokołkoweje grany su dlejše ako głowna wóska.
Kwiśonki buchu wót insektow woprošone.
[wobźěłaś] Płody
Rozšyrjenje płodow se pśewjeźo pśez wětš a wódu.
[wobźěłaś] Stojnišćo
Wóna rosćo na wusokotrajnowych pólinach, łukach za zasćełanje a rěcnych brjogach. Ma lubjej mokše, wutkate zemje.
[wobźěłaś] Rozšyrjenje
Bagnowa smalanka jo w pśisamem cełej Europje (z wuwześim někotarych kupow w pódpołdnjowej mediteranej regionje), pódzajtšu až do pódzajtšneje Azije rozšyrjona.
[wobźěłaś] Pódobna družyna
- Kulawata smalanka (Filipendula vulgaris) ma łopjena kótarejež su na wobyma bokoma zelene, pjerinate z 21-81 gropnje zubatymi łopjenkami. Wóna ma 6 kwiśonkowe łopjeńka, kótarež dośěgnu dłujkosć mjazy 5 a 10 cm. Płody su kósmate, rowne a wurownane. Wóna rosćo na suchych łukach.
[wobźěłaś] Wužywanje
Kwiśonki toś teje družyny móžo se kaž gójeński tej pśeśiwo reumatizmoju a chórosćam mokśowych drogow wužywaś, dokulaž ceła rostlina wopśimjejo salicylowu kisalinu.
[wobźěłaś] Nožki
[wobźěłaś] Žrědła
- Botanica, Einjährige und mehrjährige Pflanzen, Über 2000 Pflanzenporträts, ISBN 978-3-8331-4469-1, bok 355 (nim.)
- GU Maxi-Kompaß Blumen, ISBN 3-7742-3852-9, bok 178 (nim.)
- GU Naturführer Blumen, ISBN 3-7742-1507-3, bok 180-181 (nim.)
- Spohn, Aichele, Golte-Bechtle, Spohn: Was blüht denn da? Kosmos Naturführer (2008), ISBN 978-3-440-11379-0, bok 150 (nim.)
- Seidel/Eisenreich: BLV Bestimmungsbuch Blütenpflanzen, ISBN 3-405-13557-5, boka 88-89 (nim.)
- Rothmaler, W. et al.: Exkursionsflora von Deutschland, Band 1-4, Spektrum Akademischer Verlag, Heidelberg, Berlin (2002)
- Strasburger, E. et al.: Lehrbuch der Botanic für Hochschulen. 35. Auflage, Spektrum Akademischer Verlag, Heidelberg, Berlin (2002)
[wobźěłaś] Eksterne wótkaze
- Bagnowa smalanka. W: FloraWeb.de. (nim.)
- Mapa wó swětodalokem rozšyrjenju bagnoweje smalanki
- BioLib (česk.), (eng.)
- Botanický herbář (česk.)
- Bylinky na dlani (česk.)
- garten.cz (česk.), (pól.), (nim.), (eng.), (słow.)
- G. Madaus: Lehrbuch der biologischen Heilmittel (nim.)
- crescent bloom (eng.)
- USDA plants database (eng.)
- Flora of Northern Ireland (eng.)
- Plants for a Future (eng.)
