Běły mjadwjeź
| Běły mjadwjeź | |||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
 | |||||||||||||||||||||||||||||
| Běły mjadwjeź (Ursus maritimus) | |||||||||||||||||||||||||||||
| systematika | |||||||||||||||||||||||||||||
| Domena | Eukaryoty | ||||||||||||||||||||||||||||
| bźez ranga | Opisthokonta | ||||||||||||||||||||||||||||
| Swět | Zwěrina | ||||||||||||||||||||||||||||
| pórěd: | Rubjažne zwěrjeta (Carnivora) | ||||||||||||||||||||||||||||
| nadswójźba: | (Canoidea) | ||||||||||||||||||||||||||||
| swójźba: | (Ursidae) | ||||||||||||||||||||||||||||
| rod: | (Ursus) | ||||||||||||||||||||||||||||
| družyna | Běły mjadwjeź[1] | ||||||||||||||||||||||||||||
| wědomnostne mě | |||||||||||||||||||||||||||||
| Ursus maritimus | |||||||||||||||||||||||||||||
| Phipps (1774) | |||||||||||||||||||||||||||||
| Šćitny status | |||||||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||||||
| Kórta | |||||||||||||||||||||||||||||
 | |||||||||||||||||||||||||||||
| Rozšyrjenje běłego mjadwjeźa | |||||||||||||||||||||||||||||
.gif){kind=small}
Běły mjadwjeź[1] (tež lodny mjadwjeź[1], Ursus maritimus) jo nejwětša družyna mjadwjeźow. W někotarych žrědłach jo swójskemu rodoju (Thalarctos) zarědowany a tam ma wědomnostne mě Thalarctos maritimus.
Wopis
[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]Běły mjadwjeź dośěgnjo wusokosć wót až do 1,6 m, dłujkosć śěła wót 1,8 m (samice) až 2,5 m (samjaki). Samjaki maju 400–600 kg, samice 300–400 kg. Głowa jo relatiwnje małka a wuska. Wušy stej nadpadnje krotkej a kulowaśonej. Kóža jo gusta a běła až nažołśe běła. Ma krotke plěwańske kóže mjaz palcami.
Žerjo pśedewšym měso wót robow, w lěśe teke jo wšožrack. Za góńtwow robow daloke drogujo.
Młoźeta se w sněgowej jamje póroźuju a maju wagu wót jano 600 g. Pó 4 mjasecach samica z młoźetami jamu wopušći.
Rozšyrjenje a žywjeński rum
[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]Toś ta družyna mjadwjeźa jo typiska za pódpołnocne polarne strony. Wón jo žywy w Grönlandskej, na pódpołnocnem pśibrjoze Pódpołnocneje Ameriki a Aziji. Na wšyknych toś tych teritorijach jo šćitany a jogo góńtwa se kontrolěrujo. Ma se za to, až jo žywych něźi 40 000 toś tych mjadwjeźow.
Wažne kakosći
[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]| Wažne fakty wó běłym mjadwjeźu | |
|---|---|
| wusokosć pśi zahriwach: | 1,5 m |
| wusokosć wupśestrějo: | 2,4-3,3 m |
| dłujkosć: | až 2,5 m |
| waga: | samjak 400-600 kg samica 300-400 kg |
| rodna zdrjałosć: | w 3. až 5. lěśe |
| pórowański cas: | skóńc měrca až zachopjeńka junija |
| sćelnosć: | 7-8 mjasecow |
| licba pótomnikow: | zwětšego 2 |
| pśestrěń rozšyrjenja: | w Arktisy |
| zeźaržanje: | samotar, wótergi se zeskupi pśi žratwje |
| pica: | zwětšego roba, měso kadawrow, w lěśe samo rostliny |
| žywjeński cas: | njeznata |
| pśiswójźbne družyny: | kodiakowy mjadwjeź |
Nožki
[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]Žrědła
[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]- Wolfgang Puschmann (Wud.): BI-Lexikon Zootiere. VEB Biobliographisches Institut, Leipzig 1989., boka 85-86, z wědomnostnym mjenim Thalarctos maritimus (nim.)
- Meyers Taschenlexikon Biologie, In 3 Bänden, 2. zwězk, ISBN 3-411-12013-4, bok 183, z wědomnostnym mjenim Ursus maritimus (nim.)
